EMR – endoskopowe usuwanie zmian przewodu pokarmowego

EMR (Endoscopic Mucosal Resection – endoskopowa resekcja błony śluzowej) to małoinwazyjna metoda pozwalająca na usuwanie zmian przednowotworowych oraz wybranych wczesnych nowotworów przewodu pokarmowego podczas zabiegu endoskopowego.

Technika znajduje zastosowanie przede wszystkim w leczeniu zmian błony śluzowej jelita grubego, żołądka i przełyku. W przypadku odpowiednio zakwalifikowanych zmian EMR może umożliwić ich całkowite usunięcie bez konieczności wykonywania klasycznej operacji chirurgicznej.

Zabieg wykonywany jest od wewnątrz przewodu pokarmowego za pomocą endoskopu i specjalnej pętli resekcyjnej – bez nacięć powłok ciała i bez chirurgicznego usuwania fragmentu jelita lub żołądka.

Jakie zmiany można usuwać metodą EMR?

EMR stosowana jest przede wszystkim do leczenia zmian ograniczonych do błony śluzowej i powierzchownych warstw ściany przewodu pokarmowego.

Mogą to być m.in.:

duże polipy,płaskie i płasko-wyniosłe zmiany jelita grubego,zmiany typu LST (laterally spreading tumor),wybrane zmiany żołądka i przełyku,niektóre bardzo wczesne nowotwory bez cech głębokiego naciekania.

Sama wielkość zmiany nie przesądza jeszcze o konieczności wykonania operacji. Wiele rozległych zmian jelita grubego może zostać skutecznie usuniętych metodami endoskopowymi.

Najważniejszym elementem jest jednak prawidłowa kwalifikacja zmiany przed rozpoczęciem resekcji.

Jak kwalifikuje się zmianę do EMR?

Przed wykonaniem resekcji lekarz dokładnie ocenia zmianę endoskopowo. Analizowane są jej:

• wielkość,
• kształt i morfologia,
• granice,
• powierzchnia,
• cechy mogące sugerować obecność raka,
• prawdopodobna głębokość ewentualnego naciekania.

W tym celu wykorzystuje się endoskopy wysokiej rozdzielczości oraz zaawansowane techniki obrazowania optycznego, np. obrazowanie wąskopasmowe.

Taka ocena pozwala odpowiedzieć na najważniejsze pytanie: czy zmianę można bezpiecznie i radykalnie usunąć endoskopowo, a jeśli tak – czy najlepszą metodą będzie EMR, ESD czy inna technika resekcji?

EMR en bloc i piecemeal – co to oznacza?

Mniejsze zmiany można często usunąć en bloc, czyli w jednym fragmencie.

W przypadku dużych zmian, szczególnie rozległych zmian jelita grubego, stosowana może być
natomiast EMR piecemeal, czyli kontrolowane usuwanie zmiany w kilku kolejnych fragmentach. Pozwala to na endoskopowe leczenie zmian, których średnica znacznie przekracza rozmiar standardowej pętli resekcyjnej.

Resekcja en bloc daje najlepsze możliwości dokładnej oceny histopatologicznej marginesów. Z kolei EMR piecemeal pozwala skutecznie leczyć wiele dużych zmian łagodnych bez konieczności wykonywania operacji, ale wymaga szczególnie starannej kontroli miejsca resekcji i późniejszego nadzoru endoskopowego.

Kwalifikacja do zabiegu EMR

W przypadku rozpoznania podczas gastroskopii lub kolonoskopii większej, płaskiej albo podejrzanej zmiany nie zawsze konieczne jest jej natychmiastowe usuwanie podczas pierwszego badania. Próba fragmentarycznej resekcji, biopsje wykonywane w niektórych sytuacjach lub inne manipulacje mogą powodować włóknienie i utrudnić późniejsze leczenie metodą EMR.

Dlatego przy zmianach potencjalnie kwalifikujących się do zaawansowanej resekcji endoskopowej warto wcześniej przeprowadzić konsultację i zaplanować optymalną metodę leczenia.

Na podstawie obrazu endoskopowego, lokalizacji, wielkości i charakteru zmiany można określić, czy najlepszą metodą leczenia będzie ESD, EMR, inna technika endoskopowa czy leczenie chirurgiczne.

Na konsultację kwalifikacyjną należy koniecznie dostarczyć dokumentację z badania endoskopowego podczas którego rozpoznano zmianę.

Refundacja

Zabiegi ESD są w pełni refundowane w ramach NFZ. Ze względu na onkologiczny charakter leczenia, proponowane terminy zabiegów nie powinny przekraczać 4 tygodni.

Najważniejszy cel EMR

Skutecznie usunąć zmianę przy możliwie najmniejszej ingerencji w organizm i zachowaniu narządu.

U odpowiednio zakwalifikowanych pacjentów EMR pozwala leczyć nawet rozległe zmiany przewodu pokarmowego bez klasycznej operacji chirurgicznej, jednocześnie umożliwiając uzyskanie materiału do badania histopatologicznego i zaplanowanie właściwego dalszego nadzoru.